Cách chọn gà đá cựa sắt hay từ sư kê không nằm ở mấy cuốn sách dạy xem tướng gà bán đầy ngoài tiệm, mà nó nằm ở kinh nghiệm thực chiến và con mắt nhìn xuyên thấu của những tay chơi lão làng. Nhiều anh em cứ mải mê đi tìm vảy hiếm, dáng đẹp mà quên mất rằng một chiến kê thực thụ phải hội tụ đủ cả thần thái, cốt cách, tông dòng và lối đá khôn ngoan. Một con gà hay không chỉ để đá thắng vài độ, mà nó còn là niềm tự hào, là cả một gia tài.
Nhìn Tổng Thể – Thần Thái Quyết Định 80%
Nhiều người mới chơi hay có thói quen chăm chăm vào cặp chân, vào cái vảy đầu tiên. Sai lầm. Kinh nghiệm xương máu của tôi là phải nhìn tổng thể trước, nhìn cái khí chất của con gà.
“Nhất thủ” – Đầu mặt phải lanh lẹ, tinh khôn
Một con gà đá cựa sắt hay tuyệt đối không được có cái đầu to, mặt khờ. Hãy tìm những con có:
- Mặt: Nhỏ, lanh, da mặt đỏ au, mỏng. Nhìn vào thấy toát lên vẻ tinh ranh, lỳ lợm.
- Mỏ: Ngắn, cứng cáp, khép chặt. Mỏ vẹo, mỏ dài là tướng gà bỏ đi.
- Mắt: Sâu, con ngươi nhỏ, viền mắt cao. Ánh mắt phải sáng, nhìn chằm chằm không chớp, thể hiện sự tập trung và gan dạ.

Dáng đứng và hình thể – Oai vệ như tướng ra trận
Khi thả ra, con gà phải có dáng đứng thẳng thắn, oai vệ.
- Thân mình: Dài đòn, lườn sâu (lườn tàu), cầm vào chắc nịch như một cục sắt.
- Cổ: To, thẳng, dài vừa phải, nối liền lạc với thân. Gà cổ rụt, cổ nhỏ thường yếu thế.
- Vai: Vai rộng, nở. Đây là nơi chứa bộ máy sức mạnh cho những cú đá trời giáng.
Tiếng gáy – Nội lực thâm hậu hay chỉ được cái mã?
Đừng coi thường tiếng gáy. Một con gà có nội lực tốt, hơi dài thường có tiếng gáy vang, rền và có từ 7 tiếng trở lên. Gà gáy yếu, gáy ngắn, đứt quãng thường là gà yếu hơi, không bền sức trong trận chiến dài.
Cách đi đứng, phản xạ – Tố chất sát thủ
Hãy quan sát lúc nó đi lại. Một chiến kê thực thụ bước đi dứt khoát, nhanh nhẹn, luôn trong tư thế cảnh giác. Thử ném một vật nhỏ gần nó xem phản xạ thế nào. Gà hay sẽ giật mình nhưng lập tức thủ thế, còn gà dở thì chạy toán loạn.
“Nhì Túc” – Chân Vảy, Vũ Khí Tối Thượng
Xem xong tướng mạo, giờ mới là lúc hạ con mắt xuống cặp chân – vũ khí chính trong các trận đá gà cựa sắt.

Cán gà – To hay nhỏ, khô hay ướt?
Nhiều người lầm tưởng cán to là tốt. Với gà cựa, tôi lại ưu tiên cặp cán thanh, khô, vảy mỏng và sáng. Cặp chân như vậy giúp gà ra đòn nhanh, thanh thoát.
- Đùi: To, chắc nịch, khi đứng tạo góc 45 độ so với mặt đất. Đùi phải to hơn cán mới là gà có lực.
- Gối: Chắc chắn, không lỏng lẻo. Gối chụm vào nhau là tốt.
Luận về vảy – Không phải cứ vảy quý là hay
Vảy gà là cả một trường phái, nhưng đừng mê tín quá. Một số loại vảy tốt cho gà cựa thường được các sư kê tại swtca đánh giá cao:
- Vảy liên giáp, nội hoa đăng: Thể hiện gà có đòn hiểm, đá liên tiếp.
- Vảy huyền trâm, xuyên đao: Nằm ngay cựa, báo hiệu những cú đá cực kỳ nguy hiểm.
- Hậu, độ: Phải đều, rõ ràng, chạy thẳng lên gối.
Kinh nghiệm cá nhân: Mê tín vảy hay thực chiến?
Theo kinh nghiệm của tôi, đừng bao giờ mua một con gà chỉ vì nó có một cái vảy quý. Tôi đã từng thấy những con gà có vảy rồng, vảy hổ nhưng đá như múa, thua tan tác. Ngược lại, có những con gà vảy thường nhưng có cặp chân tốt, lối đá khôn ngoan thì lại thắng liên tục. Vảy chỉ là một yếu tố cộng thêm.
Cựa – Vị trí và độ nguy hiểm
Cựa gà cực kỳ quan trọng. Hãy chọn những con có:
- Cựa sát: Càng gần ngón thới càng tốt, dễ đâm vào chỗ hiểm của đối thủ.
- Cựa chỉ địa: Mũi cựa hướng thẳng xuống đất, là tướng cựa độc.
- Cựa nhật nguyệt: Hai cựa màu khác nhau (một đen một trắng), loại này cực hiếm và rất hay.
“Tam Lông” – Lớp Giáp Và Sức Bền
Bộ lông không chỉ để làm đẹp, nó là áo giáp và cũng thể hiện sức khỏe của chiến kê.

Màu lông và mạng gà – Có thực sự quan trọng?
Việc xem màu mạng gà để chọn ngày đá là một yếu tố tâm linh, có người tin có người không. Tuy nhiên, một số màu lông thường gắn với các dòng gà lỳ lợm, đá hay như:
- Gà Ô: Gà lông đen, thường rất gan dạ, chịu đòn tốt.
- Gà Xám: Lanh lẹ, ra đòn nhanh.
- Gà Điều: Dòng gà phổ biến, nhiều con hay.
Chất lông – Bó sát, mượt mà
Một con gà khỏe mạnh, đủ pin sẽ có bộ lông bó sát vào người, óng mượt. Lông xù, khô gãy là biểu hiện của gà đang có bệnh hoặc thiếu chất.
Lông cánh và lông đuôi – Vai trò trong bay nhảy
- Cánh: Phải rộng, dài, lông cánh xếp chồng lên nhau gọn gàng. Cánh khỏe giúp gà bay cao, giữ thăng bằng tốt khi ra đòn trên không.
- Đuôi: Dài, đều, phao câu to. Đuôi là bánh lái giúp gà định hướng khi đá. Gà đuôi ngắn, cụt thường mất cân bằng.
Soi Tông Dòng – Gốc Gác Hơn Hẳn Nỗ Lực?
Đây là yếu tố mà rất nhiều anh em bỏ qua, nhưng các sư kê chuyên nghiệp lại đặt lên hàng đầu.
Tại sao gà cha mẹ hay lại quan trọng?
Gà hay thường di truyền. Một con gà con xuất thân từ gà bố mẹ có thành tích tốt, lối đá hay thì tỷ lệ trở thành chiến kê xuất sắc sẽ cao hơn rất nhiều. Máu gan dạ, đòn đá hiểm là những thứ di truyền được.
Các dòng gà cựa sắt nổi tiếng
Hiện nay, các dòng gà nhập đang chiếm ưu thế trong các sới đá gà cựa sắt vì tốc độ và sự lỳ lợm:
- Gà Mỹ: Nổi tiếng với tốc độ, khả năng bay nhảy và ra đòn liên tiếp.
- Gà Asil: Dòng gà Ấn Độ, cực kỳ lỳ đòn, mạnh mẽ.
- Gà Peru: Cao lớn, bo đá mạnh, rất được ưa chuộng.
Cách kiểm tra, xác nhận tông dòng
Cách tốt nhất là đến tận trại của các sư kê uy tín, xem trực tiếp gà bố mẹ, xem thành tích của chúng. Đừng tin vào những lời quảng cáo suông trên mạng.
Vần Gà (Xổ Gà) – Bài Test Cuối Cùng
Nhìn ngắm chán chê rồi thì phải cho nó thực chiến. Xổ gà là bước không thể thiếu để đánh giá toàn diện một chiến kê.
Xem chân đá và cách ra đòn
Khi xổ, hãy chú ý xem con gà ra đòn như thế nào. Nó có đá sâu chân không? Có biết né tránh, phản đòn không? Lối đá của nó là gì, đá dọc hay đá ngang?
Khả năng chịu đòn và độ lỳ
Một con gà hay không chỉ biết tấn công mà còn phải biết chịu đòn. Quan sát xem khi trúng đòn, nó có tỏ ra hoảng sợ, bỏ chạy hay không. Gà hay càng bị đá càng hăng.
Đánh giá thể lực và hơi thở
Sau khoảng 2-3 hồ xổ, xem con gà có bị xuống sức nhanh không. Nó thở dốc, há mỏ liên tục hay vẫn giữ được thể lực tốt? Đây là bài kiểm tra quan trọng cho những trận đấu kéo dài.
Kết luận
Tóm lại, cách chọn gà đá cựa sắt hay từ sư kê là một nghệ thuật đòi hỏi sự kết hợp giữa kiến thức, kinh nghiệm và một chút may mắn. Đừng chỉ nhìn vào một đặc điểm duy nhất như vảy gà hay tông dòng. Một chiến kê thực thụ phải là sự tổng hòa hoàn hảo của một thần thái lanh lẹ, một bộ khung xương vững chắc, một cặp chân vảy hiểm hóc và quan trọng nhất là một trái tim gan dạ, không biết sợ hãi. Hãy tin vào con mắt của mình và những gì quan sát được khi xổ gà, đó mới là thước đo chính xác nhất.
